Ατύχημα στο Τσέρνομπιλ και επίπεδα ραδιενέργειας

Στις 26 Απριλίου 1986 συνέβη ένα από τα πιο καταστροφικά πυρηνικά ατυχήματα στην σύγχρονη ιστορία, όταν εξερράγη ο τέταρτος  αντιδραστήρας  του πυρηνικού σταθμού παραγωγής ενέργειας της ουκρανικής πόλης Τσέρνομπιλ. Μια πόλη  κοντά στα σύνορα της Ουκρανίας με τη Λευκορωσία.

Με την έκρηξη σκορπίστηκε στον αέρα μεγάλη ποσότητα  ραδιενεργών υλικών τα οποία μεταφέρθηκαν με τη βοήθεια του ανέμου στις περισσότερες χώρες της ηπειρωτικής Ευρώπης.  Μεγάλες ποσότητες καυσίμου ουρανίου U-235 μαζί με ένα μείγμα αερίων και αερολυμάτων που περιείχαν μερικά από τα πιο επικίνδυνα ραδιενεργά στοιχεία όπως - ιώδιο Ι -131, ποσειδώνιο Np-239, καίσιο Cs-137, στρόντιο Sr-90 και πλουτώνιο Pu-239 κα,  δημιούργησαν ένα ραδιενεργό νέφος που ακόμη και σήμερα προκαλεί  σημαντικά προβλήματα υγείας στον πληθυσμό των χωρών αυτών.

Είναι γνωστό πως τα υλικά αυτά κατά τη διαδικασία της πυρηνικής τους διάσπασης (σχάσης) εκπέμπουν στο περιβάλλον μια σειρά από επικίνδυνες ακτινοβολίες οι οποίες χαρακτηρίζονται ιοντίζουσες ακτινοβολές (γνωστή και ως Ραδιενέργεια) καθώς οι ακτινοβολίες αυτές μεταφέρουν ενέργεια ικανή να εισχωρήσει στην ύλη, να προκαλέσει ιοντισμό των ατόμων, να διασπάσει βίαια χημικούς δεσμούς και να προκαλέσει βιολογικές βλάβες στον ανθρώπινο οργανισμό.

Οι γνωστότερες ιοντίζουσες ακτινοβολίες είναι οι ακτίνες Χ που χρησιμοποιούνται ευρέως στην ιατρική, καθώς και οι ακτινοβολίες α, β, και γ που εκπέμπονται από τους ασταθείς πυρήνες ατόμων.

Ακτινοβολία α: Σωματιδιακή ακτινοβολία που αποτελείται από δύο πρωτόνια και δύο νετρόνια. Έχει μικρή διεισδυτικότητα και μπορεί να αποκοπεί από ένα φύλλο χαρτί. Είναι δύσκολα ανιχνεύσιμη και αποτελεί σημαντικό κίνδυνο εσωτερικής έκθεσης.

Ακτινοβολία β: Σωματιδιακή ακτινοβολία που αποτελείται από αρνητικά φορτισμένα ηλεκτρόνια ή θετικά φορτισμένα ποζιτρόνια. Είναι πιο διεισδυτική από την ακτινοβολία α, αλλά μπορεί να αποκοπεί από φύλλα πλαστικού ή λεπτά μεταλλικά φύλλα. Αποτελεί κίνδυνο εξωτερικής έκθεσης ματιών και δέρματος και κίνδυνο εσωτερικής έκθεσης. Ο βαθμός ανίχνευσης εξαρτάται από την ενέργεια των β σωματιδίων.

Ακτινοβολία Χ ή γ: Ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία ενέργειας ικανής να προκαλέσει ιοντισμό. Για θωράκιση χρειάζεται να χρησιμοποιηθεί χάλυβας, μόλυβδος ή σκυρόδεμα (ή ένας συνδυασμός). Είναι πολύ πιο διεισδυτική από την β ακτινοβολία και αποτελεί κίνδυνο εξωτερικής και εσωτερικής έκθεσης. Μπορεί να ανιχνευθεί ευκολότερα από την ακτινοβολία α και β.

Η έκθεση σε πολύ μεγάλες δόσεις ακτινοβολίας μπορεί να επιφέρει άμεση καταστροφή κυττάρων, οργάνων και συστημάτων και να οδηγήσει ενίοτε στο θάνατο. Δόσεις που οδηγούν σε άμεσα αποτελέσματα παρατηρήθηκαν μόνο σε μεγάλα ραδιολογικά ή πυρηνικά ατυχήματα. Το δοσιμετρικό μέγεθος που συνδέεεται με τον ενεχόμενο κίνδυνο για τα μακροπρόθεσμα αποτελέσματα της ακτινοβολίας είναι η ενεργός δόση. 
Μονάδα μέτρησης της ενεργού δόσης είναι το Sievert (Sv) και τα υποπολλαπλάσιά του, m¹Sv , μ²Sv και n³Sv. Η μέση ενεργός δόση ενός ατόμου που οφείλεται στις τεχνητές και στις φυσικές πηγές ραδιενέργειας του γήινου περιβάλλοντος είναι περίπου 0.3 mSv και 2.4 mSv για κάθε χρόνο αντίστοιχα, ενώ η ενεργός δόση που αντιστοιχεί σε μια τυπική ακτινογραφία θώρακος είναι περίπου 0.02 mSv.

Με βάση το διεθνή οργανισμό ατομικής ενέργειας (ΔΟΑΕ) η μέγιστη επιτρεπόμενη δόση, σε ετήσια βάση, είναι ίση με 1mSv ή διαφορετικά ένας επιτρεπτός ρυθμός απορρόφησης  είναι της τάξης των 100 nSv ανά ώρα (100nSv/h).

      Στην παρακάτω ιστοσελίδα της Ευρωπαϊκής επιτροπής μπορεί κανείς να παρακολουθεί σε πραγματικό χρόνο. τα επίπεδα της ακτινοβολίας γάμμα (σε nSv/h) στην ατμόσφαιρα σε διάφορα σημεία του πλανήτη.

Σημείωση

^1,2,3  1m (mili - μιλι)  = 0,001, 1μ (μικρο) = 0,000001 και 1n(νάνο)= 0,000000001

Πηγές

Ελληνική επιτροπή ατομικής ενέργειας 

H Γεωμετρία της φύσης

Είναι γνωστό πως  η Γεωμετρία (Η Ευκλείδεια στην περίπτωση μας ) αλλά και πολλές ακόμη φυσικές επιστήμες αναπτύχθηκαν για την μελέτη της φύσης και διαφόρων φαινομένων που εξελίσσονται  σ’ αυτή.

Έτσι αποτελεί στοιχείο ιδιαιτέρου θαυμασμού αλλά και αφορμή ενδελεχής μελέτης, η εξαιρετική αλλά και πολύπλοκη γεωμετρία που συναντά κανείς ακόμη και σε απλά και ταπεινά δημιουργήματα, όπως  για παράδειγμα στα άνθη μερικών λουλουδιών που συναντά κανείς στους αγρούς αυτή την εποχή και τα οποία απεικονίζονται στις παρακάτω εικόνες.