Φωτίζοντας τη σκοτεινή πλευρά του σύμπαντος...

         Η ερμηνεία της διαστολής του σύμπαντος και οι επιταχυνόμενες κινήσεις των γαλαξιών, φαίνεται να μη μπορούν να εξηγηθούν από τις κατά τ'άλλα πολύ ισχυρές βαρυτικές δυνάμεις που κυριαρχούν στο σύμπαν μας. Μια  προσπάθεια ερμηνείας τέτοιων μοναδικών φαινομένων,έγινε από τους αστροφυσικούς με την εισαγωγή δύο ιδιαιτέρων εννοιών, της υποτιθέμενης  σκοτεινής ενέργειας και ύλης. Αυτά τα δύο στοιχεία φαίνεται να αποτελούν σε πολύ μεγάλο ποσοστό τα συστατικά του σύμπαντος μας, ενώ η ύλη και η ενέργεια που μπορούμε να αντιληφθούμε από τη ΓΗ καλύπτουν μόλις ένα μικρό ποσοστό, περίπου  το 5%  .

Ο όρος βέβαια σκοτεινός, δηλώνει απλά την μέχρι στιγμής άγνοια μας για το τί ακριβώς μπορεί να είναι αυτό που μάλλον ευθύνεται για το τρόπο που κινούνται οι γαλαξίες. Είναι γεγονός ότι δεν γνωρίζουμε πολλά για την σκοτεινή ύλη και ακόμη λιγότερο για τη σκοτεινή ενέργεια. Ωστόσο, αυτό μπορεί να αλλάξει πολύ σύντομα, χάρη στην πρωτοποριακή έρευνα που έγινε από επιστήμονες της Ευρωπαϊκης Διαστημικής Υπηρεσίας και του CERN, το σπίτι του κύριου επιταχυντή σωματιδίων στον κόσμο, ο Μεγάλος Επιταχυντής Αδρονίων (LHC). Mε τον όρο Αδρόνια εννοούμε σωματίδια που κατά βάση αποτελούνται από τα στοιχειώδη σωματίδια quark , τέτοια για παράδειγμα είναι τα γνωστά μας πρωτόνια.

Στο παρακάτω video, από το euronews,  μπορείτε να παρακολουθήσετε εκτός από τη προσπάθεια κατανόησης της σκοτεινής ύλη και ενέργειας στο CERN και ενδιαφέροντα στοιχεία για το τι γίνεται και σχεδιάζεται  αυτή τη στιγμή στην ESA την Ευρωπαϊκή Διαστημική Υπηρεσία η οποία π.χ. κατασκευάζει ένα νέο διαστημικό τηλεσκόπιο ,τον Ευκλείδη,ο οποίος θα παρακολουθεί πώς η βαρύτητα της σκοτεινής ύλης επηρεάζει τους γαλαξίες, και πώς η σκοτεινή ενέργεια προωθεί την επέκταση του σύμπαντος μας. Άλλα και ενδιαφέροντα στοιχεία για την εκπαίδευση των αστροναυτών που πρόκειται να επισκεφτούν σύντομα το διεθνή διαστημικό σταθμό.

H ιστορία ξανά διδάσκει

Είναι πολύ σοφή η ρήση πως «Λαός που δεν γνωρίζει το παρελθόν του δεν μπορεί να οικοδομήσει το μέλλον του».

Από το 1830 όπου στη διάσκεψη του Λονδίνου, ύστερα από αγγλική πρόταση, έγινε η διακήρυξη της πολιτικής ανεξαρτησίας της Ελλάδας με το άρθρο 1 του Πρωτοκόλλου που υπογράφτηκε από τους πληρεξουσίους της Αγγλίας, της Γαλλίας και της Ρωσίας, μέχρι και σήμερα, είναι σημαντικό να παρατηρήσει κανείς την πολιτική ιστορία της Ελλάδος.

Από τα πρώτα σημαντικά καταγεγραμμένα γεγονότα της πολιτικής της ιστορίας, είναι η δολοφονία, λόγω τοπικών και προσωπικών συμφερόντων του πρώτου της κυβερνήτη, του Ιωάννη Καποδίστρια, ενός ίσως από τους  πλέον φιλόπατρις Έλληνες πολιτικούς. Και μάλιστα αυτό έγινε ένα μόλις χρόνο  μετά την επίσημη ανεξαρτησία της .

Δυστυχώς η ιστορία μας διδάσκει πως στα περίπου 200 χρόνια της νεότερης ιστορίας της Ελλάδος σε ελάχιστες περιπτώσεις οι πολιτικοί της  λειτούργησαν με βάση το εθνικό συμφέρον και  προσπάθησαν να χτίσουν ένα σύγχρονο , οργανωμένο και παραγωγικό κράτος. Τις περισσότερες φορές η εμπλοκή τους,  είχε ως βασικό κίνητρο την εξυπηρέτηση ξένων ή τοπικών συγκεκριμένων συμφερόντων. Και δυστυχώς στη προσπάθεια να πετύχουν τους στόχους τους χρησιμοποίησαν την δυστυχία, ανέχεια και ταλαιπωρία, του κατά τ’ άλλα κυρίαρχου λαού. Με μεγάλες ευθύνες  για τα δεινά του, αφού δεν φρόντισαν όλα αυτά τα χρόνια και  κυρίως μετά τη μεταπολίτευση να  οργανωθεί ένα σύγχρονο, δυναμικό, μοντέρνο, δίκαιο και άριστο κράτος.

Έχω την εντύπωση ότι για άλλη μια φορά η ιστορία επαναλαμβάνεται και ότι ζούμε μια ανάλογη κατάσταση όπου οι λυτρωτές κάθε χρώματος των δεινών μας , αποφεύγοντας να μας περιγράψουν πως θα μπορέσει η χώρα αυτή πραγματικά να ορθοποδήσει και να λειτουργήσει κυρίαρχα και ανταγωνιστικά στο παγκόσμιο περιβάλλον που ζούμε, απλά υπόσχονται λυτρώσεις που θα τους δώσουν την ευκαιρία να διαχειριστούν  ή να ξαναδιαχειριστούν την πολυπόθητη εξουσία με τις ανάλογες συνέπειες.  

Η ιδιοφυία του φωτός

Σύμφωνα με απόφαση του οργανισμού των ηνωμένων εθνών, το 2015 ανακηρύχτηκε επίσημα, ως διεθνές έτος για το φως και τις τεχνολογίες γύρω από. Με στόχο να αναδειχθεί έτσι, ο σημαντικός ρόλος που αυτές παίζουν και μπορεί να παίξουν ακόμη περισσότερο, σε διάφορες ανθρώπινες δραστηριότητες όπως είναι η ενέργεια, η εκπαίδευση, η υγεία  η γεωργία κλπ. Με αφορμή λοιπόν τη σημαντική αυτή ανακήρυξη, στο κείμενο που ακολουθεί, γίνεται μια προσπάθεια να γίνει καλύτερα κατονοητή  αυτή τη μοναδική οντότητα της φύσης, το  φως.

Τουλάχιστον αυτό που οι περισσότεροι  άνθρωποι αντιλαμβάνονται με την όραση  ως φως, είναι ένα μικρό τμήμα της λεγόμενης ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία. Η ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία, η ταυτόχρονη δηλαδή παραγωγή και διάδοση στο χώρο ενός μεταβαλλόμενου ηλεκτρικού και μαγνητικού πεδίου, είναι ένα από τα πιο αξιοθαύμαστα δημιουργήματα στον κόσμο μας.  Ανάλογα με τον τρόπο που παράγεται  και με τη συχνότητα με την οποία μεταβάλλονται τα δύο πεδία, δηλαδή το μαγνητικό και το ηλεκτρικό, την αντιλαμβανόμαστε με διαφορετικό τρόπο.

Για παράδειγμα σε χαμηλές και πολύ μικρές συχνότητες τη  γνωρίζουμε  ως ραδιοκύματα με εφαρμογές κύρια στις επικοινωνίες. Με λίγο μεγαλύτερες συχνότητες είναι το γνωστό μας ορατό φως με το οποίο αντιλαμβανόμαστε τα χρώματα και εν γένει βλέπουμε τον κόσμο που μας περιβάλλει. Ενώ σε πολύ μεγαλύτερες συχνότητες συναντούμε ακτινοβολίες όπως τις υπεριώδεις , τις  ακτίνες Χ και τέλος τις ακτίνες γ. Όσο βέβαια μεγαλύτερη είναι η συχνότητα της ακτινοβολίας τόσο πιο επικίνδυνη για τον άνθρωπο είναι. Στην εικόνα που ακολουθεί φαίνεται το ηλεκτρομαγνητικό φάσμα με όλες τις επιμέρους υποκατηγορίες του.

Το ορατό φως λοιπόν μαζί με τα υπόλοιπα μέλη του λεγόμενου ηλεκτρομαγνητικού φάσματος έχει μερικές από τις πιο μοναδικές ιδιότητες που μέχρι στιγμής γνωρίζουμε για τον κόσμο μας. Για παράδειγμα μπορεί και ταξιδεύει ανάμεσα μας με τη μεγαλύτερη ταχύτητα (περίπου 300.000 Km/sec) στο σύμπαν και μάλιστα με  τη ξεχωριστή ιδιότητα να μπορεί να κινείται και στο απόλυτο κενό χωρίς να απαιτεί για τη διάδοση του κάποιο μέσο διάδοσης. Το ίδιο μπορεί και αναπαράγεται και να ταξιδεύει σε τεράστιες αποστάσεις ώστε  να είμαστε σε θέση να θαυμάζουμε στο νυχτερινό ουρανό το φως πολύ μακρινών αστεριών και γαλαξιών.   

Είναι δε και ξεχωριστό και στο εξής, στη λεγόμενη διπλή του  φύση. Σήμερα γνωρίζουμε ή καλύτερα του αποδίδουμε ότι άλλοτε φαίνεται να συμπεριφέρεται με κυματικές ιδιότητες (π.χ. βλ. φαινόμενα όπως ανάκλαση, διάθλαση κλπ ) και άλλοτε με σωματιδιακές ιδιότητες ( π.χ φωτοηλεκτρικό φαινόμενο) να μεταφέρει πακέτα ενέργειας, τα γνωστά μας φωτόνια.

Αφήσαμε  για το τέλος την πιο ξεχωριστή ίσως ιδιότητα του, την πιο ιδιοφυή θα λέγαμε. Το φως  κατά την μετακίνηση του από ένα σημείο σε κάποιο άλλο, επιλέγει τη διαδρομή που θα ακολουθήσει έτσι ώστε να κινηθεί  στον ελάχιστο χρόνο. Αυτή είναι η περίφημη αρχή του Fermat (Φερμά)  ή αρχή του ελαχίστου χρόνου. Για πρώτη φορά  διατυπώθηκε από τον μαθηματικό Πιέρ ντε Φερμά  με τη σύγχρονη διατύπωση της  (Pierre de Fermat) την πρωτοχρονιά του 1662. Μια σειρά από κυματικά φαινόμενα  εξελίσσονται ως συνέπεια της αρχής αυτής , με πρώτα και καλύτερα τα φαινόμενα της ανάκλασης και της διάθλασης.

Ένα καλό οπτικό σύστημα είναι αυτό που καταφέρνει να απεικονίσει όλες τις ακτίνες στο ίδιο σημείο.  Θα πρέπει δηλαδή όλες οι ακτίνες που διέρχονται από το  εσωτερικό του να διανύουν το ίδιο οπτικό δρόμο. Και ένα τέτοιο οπτικό σύστημα είναι ένα φακός, που το γεωμετρικό του σχήμα του θα πρέπει  να υλοποιεί σε μεγάλο βαθμό την απαίτηση περί ελαχίστου οπτικού δρόμου. Από τα μαθηματικά γνωρίζουμε  ότι τέτοια σχήματα μπορεί είναι ελλείψεις, παραβολές κ.α.  Πόσο τυχαίο μπορεί λοιπόν να είναι, το σχήμα του πιο σύνθετου και πιο πολύπλοκου οπτικού συστήματος που έχουμε πάνω μας, δηλαδή του  φακού στο μάτι μας.

Ο Θεός έπλασε με σοφία τόσο το φως για να κινείται και να μεταφέρει  ακαριαία πληροφορίες μεταξύ των σημείων της δημιουργίας , φρόντισε όμως και οι αποδέκτες αυτών των σημάτων να είναι κατασκευασμένοι ανάλογα για να καταγράφουν σωστά τις πληροφορίες που μεταφέρονται από το φως σε κάθε μήκος και πλάτος της δημιουργίας.