Τα σημαντικά του Δεκεμβρίου

Ο Δεκέμβριος παρότι τελευταίος μήνας  στη σειρά του ημερολογιακού έτους  συνδέεται με σημαντικά γεγονότα τόσο αστρονομικά όσο και θρησκευτικά. 
Ανάμεσα σε άλλα αυτά που κυριαρχούν είναι το δεύτερο στη σειρά κατά τη διάρκεια του ημερολογιακού έτους, ηλιοστάσιο  το λεγόμενο και  χειμερινό που συμβαίνει στις 21 Δεκεμβρίου, ενώ εδώ και πολλά χρόνια έχει καθιερωθεί να εορτάζεται η εορτή των Χριστουγέννων στις 25 Δεκεμβρίου. 

Ας ξεκινήσουμε με το σημαντικό αστρονομικό φαινόμενο. Ως χειμερινό ηλιοστάσιο αναφέρεται το φαινόμενο κατά το οποίο καθώς η Γη περιφέρεται γύρω από το Ήλιο σε ελλειπτική τροχιά,  βρίσκεται σε τέτοια θέση ώστε το βόρειο ημισφαίριο αποκλίνει περισσότερο από τον Ήλιο και αντίστοιχα το νότιο κλίνει προς τον Ήλιο  λόγω της κλίσης του άξονα της Γης  κατά 23,5 μοίρες. 

Πηγή timeanddate.com

Έτσι στους διάφορους τόπους του βόρειου ημισφαιρίου έχουμε τη μεγαλύτερη σε διάρκεια νύχτα, η οποία όμως  δεν διαρκεί το ίδιο σε κάθε τόπο.  Επιπλέον,  την περίοδο αυτή, οι περιοχές με μεγάλο  γεωγραφικό πλάτος δηλαδή  κοντά στο βόρειο πόλο  έχουν συνεχώς νύχτα (πολικές νύχτες) ενώ αντίθετα στις  περιοχές κοντά στο νότιο πόλο έχουν συνεχώς ημέρα. 



Αξίζει τέλος να αναφερθεί πως τη χρονική αυτή περίοδο η Γη πλησιάζει περισσότερο προς τον Ήλιο (περιήλιο)  κινούμενη και με τη μεγαλύτερη ταχύτητα γύρω από τον Ήλιο (περίπου 30Κm/sec).

To αστρονομικό αυτό φαινόμενο σηματοδοτούσε όμως και την έναρξη της αύξησης της διάρκειας της ημέρας κι έτσι  έδωσε αφορμή και για σημαντικά θρησκευτικά γεγονότα. Για παράδειγμα στην αρχαία Ρώμη, κατά το χειμερινό ηλιοστάσιο, είχαν συνήθεια να εορτάζουν τα γενέθλια του "θεού Ήλιου" συνδέοντας τα με την αύξηση της διάρκειας της ημέρας. 
Ο εορτασμός αυτός αποτέλεσε και την  αφορμή για να τοποθετηθεί η ημερομηνία εορτασμού των Χριστουγέννων στις 25 Δεκεμβρίου την εποχή που οι χριστιανοί δε διωκόταν πλέον για την πίστη τους και ο Χριστιανισμός έγινε και επίσημη θρησκεία της τότε Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας.  
Τα Χριστούγεννα ως μια εορτή ανάμνησης της γέννησης του Χριστού, είναι γνωστό πως εντάχθηκε στη λατρευτική ζωή της εκκλησίας στα μέσα  του 4ου αιώνος, ως η γιορτή των  Θεοφάνειων ή Επιφάνεια  (δηλ. η εμφάνιση του Θεού στον κόσμο).  Για διάφορους λόγους, κυρίως όμως  ως αχνή ανάμνηση της πραγματικής ημερομηνίας της γέννησης του Χριστού αλλά και για λόγους ημερολογιακούς,  η εορτή αυτή εορταζόταν για περίπου μισό αιώνα στις 5 Ιανουαρίου και λίγο μετά και στις 6 (διήμερος εορτασμός). Ο πάπας Ρώμης Ιούλιος Α' προκειμένου να "διευκολύνει" το ποίμνιο του, μετέθεσε την εορτή των Χριστουγέννων στις 25 Δεκεμβρίου, έτσι ώστε  να εορτάζουν αντί τα γενέθλια ενός ψεύτικου θεού, τα γενέθλια του αληθινού Θεού. Η αλλαγή αυτή μεταδόθηκε και καθιερώθηκε και  στην ανατολική εκκλησία στα τέλη του Δ΄ αιώνα μ.χ. με αποτέλεσμα  στις 6 Ιανουαρίου να εορτάζεται πλέον η βάπτιση του Χριστού.

Το ότι η πραγματική ημερομηνία της γέννησης του Χριστού είναι μάλλον η 5η Σεπτεμβρίου (εξ ου και η αχνή ανάμνηση και ο εορτασμός της 5ης Ιανουαρίου) προκύπτει από το γεγονός ότι σύμφωνα με τον ευαγγελιστή Λουκά (Λκ 2,1), τις ημέρες της γέννησις  τοῦ Χριστοῦ,  ήταν σε εξέλιξη μια απογραφή του πληθυσμού της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας.

      "Ἐγένετο δὲ ἐν ταῖς ἡμέραις ἐκείναις ἐξῆλθε δόγμα παρὰ Καίσαρος Αὐγούστου ἀπογράφεσθαι πᾶσαν τὴν οἰκουμένην-  Κατά τας ημέρας εκείνας, μετά την γέννησιν του Ιωάννου, εξεδόθη ένα διάταγμα από τον Αύγουστον Καίσαρα, να γίνη απογραφή όλων των κατοίκων του κόσμου, που ευρίσκετο υπό την κυριαρχίαν της Ρωμης"

Στα χρόνια του Καίσαρος και στην περίοδο που γεννήθηκε ο Χριστός είχε καθιερωθεί η 1η Σεπτεμβρίου ως  η οικονομική και φορολογική πρωτοχρονιά ενώ η ημερολογιακή ήταν η 1η Ιανουαρίου. Το δε ρωμαϊκό κράτος συνήθιζε τη 1η Σεπτεμβρίου και  κάθε 15 χρόνια να απογράφει τον πληθυσμό του για φορολογικούς κυρίως λόγους.  Σε μια τέτοια λοιπόν απογραφή  "κανονίστηκε"  να εμφανιστεί στον κόσμο ο Θεάνθρωπος Χριστός. Στις 1 Σεπτεμβρίου ανακοινώθηκε το διάταγμα της απογραφής και καθώς έπρεπε κάθε υπήκοος της αυτοκρατορίας να απογραφεί στο τόπο καταγωγής του, ξεκίνησε και ο Ιωσήφ με την έγκυο γυναίκα του, την παρθένο Μαρία, μια πορεία περίπου 4-5 ημερών για να πάει από τη Ναζαρέτ μέχρι την πόλη απ΄όπου καταγόταν, την  Βηθλεέμ. 
Είναι σημαντικό βέβαια και το ότι οι καιρικές συνθήκες της εποχής διευκόλυναν μια τέτοια πορεία αλλά και την διανυκτέρευση και τελικά τη γέννηση του Θεανθρώπου στο παχνί ενός πανδοχείου. 
Στην Καινή Διαθήκη μαζί με τη γέννηση του Χριστού ιστορείται  το γεγονός της αναζήτησης και της επίσκεψης του Θείου βρέφους, από μια ομάδα ανθρώπων ,τους μάγους εξ ανατολών. Είναι δε σύνηθες πολλά γεγονότα και περιγραφές σχετικές με τη ζωή του Χριστού να παρουσιάζονται από κύκλους μακριά από την εκκλησία, εσκεμμένα ή όχι, πολύ διαφορετικά απ'ότι περιγράφονται από τους ευαγγελιστές με μοναδικό τρόπο μέσα στην Αγία Γραφή. Έτσι και με τους μάγους, έχουν επικρατήσει διάφορα στοιχεία που είναι πολύ μακριά από την πραγματικότητα. 

Ας ξεκινήσουμε όμως προσδιορίζοντας αρχικά τι πραγματικά ήταν η ομάδα αυτή των ανθρώπων που στο κατά Ματθαίον ευαγγέλιο, αναφέρονται  ως μάγοι. Δεν ήταν τίποτε άλλο παρά το ιερατείο των Περσών, που καθώς η θρησκεία τους σχετιζόταν με τη λατρεία των άστρων,  είχαν ως βασική τους ενασχόληση τη μελέτη των άστρων.  Βέβαια, και σύμφωνα με την περιγραφή του Ματθαίου,  ένα "άστρο" ήταν αυτό που τους έδωσε την αφορμή αλλά και τους έδειξε το δρόμο να φτάσουν μέχρι το μέρος- οικία που βρισκόταν ο μικρός Ιησούς. Ποιο άστρο όμως στο νυχτερινό ουρανό μπορεί να έχει τέτοιες ιδιότητες ; Όπως αναφέρει και ο μεγαλύτερος ερμηνευτής της Αγίας γραφής Ιωάννης ο Χρυσόστομος, το "'άστρο" αυτό δεν μπορεί να ήταν παρά ένα θείο όραμα -με τη μορφή αστέρα- που εμφανίστηκε μόνο στους μάγους για να τους αναγγείλει το επερχόμενο σημαντικό γεγονός και για να τους οδηγήσει στον προορισμό τους.

Είναι επίσης ξεκάθαρο μέσα στην καινή Διαθήκη ότι οι μάγοι δεν ήταν τρεις, αφού δεν αναφέρεται πουθενά ο αριθμός τους, όπως και τα ονόματα τους. Προφανώς θα ήταν ένα σημαντικό πλήθος ανθρώπων που μαζί με τη συνοδεία τους, η παρουσία τους στα Ιεροσόλυμα αναστάτωσε όλη την πόλη (Μα 2,3). Η δε επίσκεψη των μάγων στο Χριστό δεν έγινε στη φάτνη που γεννήθηκε, αλλά αρκετές ημέρες αργότερα σε κάποιο σπίτι που φιλοξενούταν ο μικρός Χριστός με τη μητέρα του Μαρία (Μα 2,11). Εκεί  τον συνάντησαν, τον  προσκύνησαν και του πρόσφεραν τα τα δώρα τους  λιβάνι και σμύρνα (αρωματικές ουσίες)  και χρυσά νομίσματα ως φόρο τιμής και σεβασμού στο νεογέννητο ουράνιο βασιλιά.
Το πως βέβαια από μια ανάμνηση ενός τόσο σημαντικού γεγονότος στην πίστη των χριστιανών, καταλήξαμε η εορτή των Χριστουγέννων να είναι η ¨εορτή" του καταναλωτισμού, είναι μια άλλη ιστορία που σίγουρα σχετίζεται με τις διάφορες εκτροπές  που συναντάμε στη σύγχρονη κοινωνίας μας. 

Πηγές

Ιωάννου Χρισοστόμου ομιλία Ζ' στο Κατά Ματθαίον Ευαγγέλιον
Κ. Σιαμάκη "Οι μάγοι κι ο αστέρας τους"  Μελέτες 13, 2013
Β. Στεφανίδη, «᾿Εκκλησιαστική ἱστορία»,
Κρυσταλλία Χαλκιά  "Το Ηλιακό σύστημα μέσα στο Σύμπαν". Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης 
www. timeadddate.com

Μια μικρή -σε ηλικία μόνο - ορχήστρα

Από τη πρόσφατη (07/12/2019)  εξαιρετική Χριστουγεννιάτικη συναυλία στο Μέγαρο Μουσικής Θεσσαλονίκης με την Παιδική - Νεανική Χορωδία του Συλλόγου Φίλων Μουσικής Θεσσαλονίκης και τη Συμφωνική Ορχήστρα Νέων Μεγάρου Μουσικής Θεσσαλονίκης . Παρόλο το νεαρό της ηλικίας των μελών της Χορωδίας και κυρίως της Ορχήστρας, το αποτέλεσμα ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΟ. 

Το ομαδικό πνεύμα και η αρμονική συνεργασία, σίγουρη συνταγή για επιτυχίες, ανεξαρτήτου ηλικίας αλλά και δυσκολίας αποστολής

Τα έντομα πρωταγωνιστές

Ανάλογα με τις ανάγκες του καθενός  και η χρήση του λουλουδιών. Άλλοι προσπαθούν να "σβήσουν" λαίμαργα την πείνα τους και άλλοι (με εμφανή τα σημάδια της ταλαιπωρίας)  επιλέγουν την ξεκούραση μέχρι την επόμενη στάση

H ξεχασμένη Δοϊράνη

H ξεχασμένη (δυστυχώς) λίμνη Δοϊράνη, προσφέρει μοναδικές εικόνες φυσικής ομορφιάς. Ίσως και καλύτερα βέβαια, για τον ανέμελο ντόπιο τοπικό πληθυσμό πουλιών, Με την ευκαιρία εκεί κοντά και λίγο ψηλά, στέκει αγέρωχο το εντυπωσιακό μνημείο για τους πεσόντες Βρετανούς στρατιώτες στις μάχες του Α' Παγκοσμίου Πολέμου.

Όταν το Ελληνικό Δημόσιο λειτουργεί και ηλεκτρονικά

Για μια προσωπική μου υπόθεση έπρεπε να πάρω από τη Διεύθυνση Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης   Δυτικής  Θεσσαλονίκης μια βεβαίωση για να την καταθέσω σε μια άλλη υπηρεσία.  Αναζήτησα τηλεφωνικά τον αρμόδιο υπάλληλο και του εξήγησα τι ακριβώς χρειαζόμουν.  Εκείνος αφού άκουσε το αίτημα μου, μού ζήτησε να κάνω κατά τα γνωστά μια σχετική αίτηση για το έγγραφο  που χρειαζόμουν. Και κάπου εκεί άρχισε   η ευχάριστη έκπληξη και η ιδιαίτερη σπάνια  εμπειρία να συναλλάσσεσαι  ηλεκτρονικά με το ελληνικό δημόσιο. Ο υπάλληλος πολύ ευγενικά μου διευκρίνισε ότι δε χρειάζεται να κάνω με προσωπική επίσκεψη στα γραφεία της Διεύθυνσης  την αίτηση , αλλά αρκούσε να στείλω ένα email με το αίτημα μου. Και το ακόμη ίσως πιο εντυπωσιακό,  είναι  ότι μου είπε πως το έγγραφο που χρειαζόμουν  μπορούσε να μου το στείλει με email. μόλις ήταν έτοιμο και υπογεγραμμένο από την Διευθυντή εκπαίδευσης. Κάτι που έγινε σήμερα και πραγματικά ένιωσα μια διαφορετική από τα συνηθισμένα εμπειρία.  Δεν ξέρω κατά πόσο η κατάρτιση και η διάθεση του συγκεκριμένου υπαλλήλου έκανε τη διαφορά αλλά σίγουρα  δε θέλει πολύ προσπάθεια για να μεταβούμε ως κράτος σε ένα υψηλό επίπεδο δημόσιας λειτουργίας και εξυπηρέτησης  προς τον πολίτη. Με την ευχή, αυτή η εικόνα του  ελληνικού δημοσίου να πολλαπλασιαστεί.

Ενα διπλό ουράνιο τόξο....

Ο Καλοκαιρινός άστατος καιρός έχει και τα καλά του ! Ειδικά όταν δημιουργούνται οι συνθήκες για το πιο σπάνιο και εντυπωσιακό διπλό ουράνιο τόξο. Βέβαια το εξωτερικό φαίνεται σαφώς πιο εξασθενημένο καθώς το φως υποβάλλεται σε περισσότερες ανακλάσεις μέσα στις σταγόνες. Εντυπωσιακό στοιχείο και το ότι τα χρώματα των δύο τόξων είναι αντεστραμμένα. Στο εξωτερικό πρώτα φαίνεται το βιολετί και τελευταίο το κόκκινο.

Η Αλληλεγγύη δυστυχώς δεν αρκεί

Έντονα και  ιδιαίτερα καιρικά  και άλλα φυσικά  φαινόμενα εμφανίζονται   και  θα εμφανίζονται  παντού στον κόσμο. Πολλοί πληθυσμοί και γενικά αναπτυγμένες κοινωνίες έχουν μάθει να συνυπάρχουν με αυτά και φροντίζουν όταν αυτά εμφανίζονται στην καθημερινότητα τους , να ελαχιστοποιούν τις απώλειες τους. 

Αυτό βέβαια δεν είναι κάτι εύκολο. Απαιτεί  επιστημονική μελέτη των φαινομένων, ικανή κρατική διοίκηση , οργάνωση και ανάπτυξη κατάλληλου  σχεδίου δράσης,   εκπαίδευση και πειθαρχία του πληθυσμού στην εκτέλεση του, συντονισμό και ομαδική συνεργασία στην υλοποίηση του, κατάλληλα  υλικά μέσα και  άλλα. 

Στη χώρα μας,  όπως φαίνεται δυστυχώς και από το αποτέλεσμα, στερούμαστε όλων των παραπάνω.  Αντίθετα, μετά από κάθε φυσική καταστροφή εμφανίζουμε άλλες «αρετές» .

Το  μόνο παρήγορο για την κοινωνία μας είναι η  αναγκαία  Αλληλεγγύη (εννοείται η ανιδιοτελή) που εμφανίζεται ευτυχώς σε υπερθετικό βαθμό. Δυστυχώς  όμως,   μόνο αυτή,  δεν θα αποτρέψει  τις κάθε μορφής υπερβολικά μεγάλες απώλειες  που θα καταγράψουμε και  στην   επόμενη φυσική  καταστροφή,  που αργά η γρήγορα θα εκδηλωθεί πάλι κάπου στη χώρα μας .

Νυχτερινή ουράνια παρατήρηση

Ο νυχτερινός ουρανός, και μάλιστα το Καλοκαίρι, προσφέρεται για παρατήρηση των ουράνιων σωμάτων. Την περίοδο αυτή μάλιστα ένας παρατηρητής μπορεί εύκολα να παρατηρήσει και να θαυμάσει τέσσερα σημαντικά ουράνια σώματα σχεδόν ταυτόχρονα. Όπως για παράδειγμα φαίνεται και στην φωτογραφία (πηγή Stellarium) και αύριο το βραδάκι θα μπορεί κάποιος να δει ξεκινώντας από τα ανατολικά και προς τα δυτικά μερικούς από τους πιο σημαντικούς πλανήτες του Ηλιακού μας Συστήματος. Πιο συγκεκριμένα τον Άρη, τον Κρόνο, το Δία και τέλος το ζευγαράκι Αφροδίτη - Σελήνη, Με τη βοήθεια δε ενός μικρού τηλεσκοπίου εύκολα μπορεί να παρατηρήσει τα δακτυλίδια του Κρόνου και κάποιους από τους μεγαλύτερους δορυφόρους που περιφέρονται γύρω από το Δία. Πραγματικά είναι ιδιαίτερη η εμπειρία και το συναίσθημα που νιώθεις, όταν παρατηρείς με τα ίδια σου τα μάτια. ουράνια σώματα για τα οποία έχεις ακούσει ή και έχεις δει πολλά μέσα από άρθρα και φωτογραφίες και ξέρεις πλέον ότι εκτός των άλλων παίζουν κι έναν σημαντικό ρόλο για να μπορείς να ζεις εσύ απερίσπαστος και με ασφάλεια στον πλανήτη Γη. Όταν στα ίδια σου τα μάτια φθάνουν φωτόνια που έχουν ταξιδέψει από πολύ μακριά για να σου προσφέρουν μοναδικής ομορφιάς εικόνες αλλά και για να σου μεταφέρουν το μήνυμα του πόσο μικρός τελικά είσαι ως δημιούργημα , σε ένα Σύμπαν τεράστιο και συναρπαστικό.

Ιχνηλατώντας τις απαρχές του Σύμπαντος

Πριν από μερικές ημέρες και πιο συγκεκριμένα το τριήμερο από 9/7 έως 11/7 είχα τη χαρά και τη τιμή να συμμετάσχω σε ένα  εκπαιδευτικό πρόγραμμα με τίτλο "Διδάσκοντας το Σύμπαν". Το εξαιρετικό αυτό, τόσο σε οργάνωση όσο και σε περιεχόμενο εκπαιδευτικό πρόγραμμα, οργάνωσε από κοινού το Ευγενίδειο Ίδρυμα σε συνεργασία με το PCCP (Paris Centre for Cosmological Physics), το Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών και την Ελληνική Εταιρεία Σχετικότητας, Βαρύτητας και Κοσμολογίας. Η θεματολογία του προγράμματος  αφορούσε την Φυσική του Σύμπαντος και ένας από τους βασικούς στόχους του προγράμματος ήταν, και φυσικά  παραμένει, να εμπνεύσει και να παρακινήσει καθηγητές της μέσης εκπαίδευσης, προκειμένου να εισαγάγουν βασικά στοιχεία Κοσμολογίας στο μάθημα της Φυσικής, δίνοντας την ευκαιρία στους/στις μαθητές/μαθήτριες τους να ανακαλύψουν το Σύμπαν και τα φυσικά φαινόμενα που σχετίζονται μ’ αυτό. 

Για το σκοπό αυτό κορυφαίοι επιστήμονες από την Ελλάδα και το εξωτερικό με ειδικές εισηγήσεις, φρόντισαν να ενημερώσουν για το πριν,  το τώρα και το πως οι  διάφορες θεωρίες  προσπαθούν να προβλέψουν, να ερμηνεύσουν πειραματικά δεδομένα και εν τέλη  να εξηγήσουν τον ιδιαίτερο τρόπο με τον οποίο λειτουργεί και εξελίσσεται  το θαυμαστό  Σύμπαν μέσα στο οποίο ζούμε.  Μερικές από τις θεματικές ενότητες του προγράμματος αφορούσαν θέματα όπως τη Θεωρία της Μεγάλης Έκρηξης, τη Σκοτεινή Ύλη,  την Επιταχυνόμενη Διαστολή του Σύμπαντος και τη Σκοτεινή Ενέργεια, τις Μαύρες Τρύπες, την πρόσφατη ανακάλυψη των Βαρυτικών Κυμάτων αλλά και πιο τεχνικά θέματα,  όπως την κατασκευή  ενός  ανιχνευτή της κοσμικής ακτινοβολίας (μικροκύματα) υποβάθρου στο σχολείο . Η ακτινοβολία αυτή θεωρείται «απολίθωμα» της λεγόμενης μεγάλης έκρηξης  και η ανακάλυψη αλλά και η μελέτη των χαρακτηριστικών της, έδωσε δύο Nobel Φυσικής (1978 & 2006)  σε αυτούς που την ανακάλυψαν και τη μελέτησαν διεξοδικά.

Ένας από αυτούς, ο George Smoot (Nobel  Φυσικής 2006)   ήταν και ο κεντρικός ομιλητής στο συγκεκριμένο πρόγραμμα στο οποίο εκτός από το διακεκριμένο Νομπελίστα συμμετείχαν ως εισηγητές και αρκετοί άλλοι διακεκριμένοι Έλληνες και ξένοι  ερευνητές- όπως ο Σταύρος Κατσανέβας διευθυντής του Ευρωπαϊκού Παρατηρητηρίου Βαρύτητας EGO/Virgo.

Οι καθηγητές  που επιλέχθηκαν με συγκεκριμένη διαδικασία, ( 22 καθηγητές από δημόσια σχολεία σχεδόν από όλη την Ελλάδα) και εκπαιδεύτηκαν στα πλαίσια του προγράμματος, ανέλαβαν την ευθύνη της συγγραφής (ανά δύο) άρθρων για τη δημιουργία ενός  booklet  με σχετικά θέματα  που θα απευθύνεται σε μαθητές Γυμνασίου - Λυκείου.

Μέσα από τις εξαιρετικές αυτές εισηγήσεις αλλά και τις συζητήσεις που έγιναν στα πλαίσια του σεμιναρίου , νομίζω ότι το ένα βασικό συμπέρασμα που μπορεί κανείς να συνάγει, είναι ότι Σύμπαν είναι ένα θαυμαστό κατασκεύασμα στο οποίο ο άνθρωπος έχει τη μεγάλη "τιμή" να μπορεί να το ιχνηλατεί και να προσπαθεί να κατανοήσει το ιδιαίτερο και πολύ σύνθετο τρόπο με το οποίο λειτουργεί. Είναι δε χαρακτηριστικό ότι κάθε φορά που νομίζει ότι πλησιάζει στην μερική κατανόηση του, πάντα ένα πειραματικό δεδομένο έρχεται να ταράξει τα νερά της επιστημονικής κοινότητας και να οδηγήσει  τους ερευνητές σε νέα ανεξερεύνητα μονοπάτια. Όπως αναφέρει και πολύ εύστοχα ο Ψαλμωδός "Οι Ουρανοί  διηγοῦνται δόξαν Θεοῦ, ποίησιν δὲ χειρῶν αὐτοῦ ἀναγγέλλει τὸ στερέωμα".

Αξίζει επίσης  να αναφερθώ και σε μια από τις  παράλληλες δράσεις που έγιναν στα πλαίσια  του προγράμματος. Την εξαιρετική ξενάγηση  στο παλιό Αστεροσκοπείο που βρίσκεται στο Θησείο και έχει κτιστεί στη κορυφή του λόφου των Νυμφών. Το κτίριο κτίστηκε τη χρονική περίοδο ανάμεσα στα έτη 1842-1846 και εξοπλίστηκε με χρήματα του Εθνικού ευεργέτη Γεωργίου Σίνα. Από τα πιο δε εντυπωσιακά του εκθέματα,  είναι  και ο  πλέον ακριβής χάρτης της Σελήνης του 19ου αιώνα που σχεδίασε με το τηλεσκόπιο του Αστεροσκοπείου  ο Julius Schmidt, αστρονόμος και τρίτος Διευθυντής του ΕΑΑ (1858-1884), σχεδίασε. Ο χάρτης αυτός  αναφέρεται και στο έργο του Ιουλίου Βερν "Από τη "Γη στη Σελήνη".

Θα ήθελα τέλος να σημειώσω ότι στο τέλος της ξενάγησης είχαμε τη χαρά να παρακολουθήσουμε και την εξαιρετική δημόσια ομιλία του Διευθυντή του Αστεροσκοπείου κ. Μανώλη Πλειώνη  με θέμα "Οι βάσεις της σύγχρονης κοσμολογικής θεώρησης¨

Όμορφες φυσικές προσωπικές στιγμές

Αυτή τη χρονική περίοδο στη φύση μπορείς εύκολα να παρατηρήσεις  μοναδικά στιγμιότυπα, με μικρούς πρωταγωνιστές της σε ιδιαίτερες προσωπικές  στιγμές. Από  τη στάση ξεκούρασης ενός μικρού πουλιού στην αναζήτηση τροφής, μέχρι λαίμαργες εμβαθύνσεις πεταλούδων στα άνθη φυτών που αναμένουν τη γονιμοποίηση τους αλλά και αράχνες που έχουν πλέξει περίτεχνα τον ιστός τους  και περιμένουν να πέσει πάνω τους κάποιο ανυποψίαστο έντομο.
Ειδικότερα, κι όπως κατάγραψε ο φωτογραφικός  φακός , το άνθος της ρίγανης φαίνεται να αποτελεί εξαιρετικό μεζέ για την πεταλούδα. Τόσο καλό, που την απορροφά για τα καλά και αγνοεί το φωτογραφικό φακό που προσπαθεί να καταγράψει τις στιγμές αυτές, σε  ένα πρωινό τής  γεύμα. 
Το video που ακολουθεί είναι μια συλλογή από ανάλογα  φωτογραφικά  στιγμιότυπα

Πόση φυσική χωράει σε μια σταγόνα ;

Όσο  κι αν  απλό ακούγεται το ερώτημα τόσο  σύνθετη είναι κι η απάντηση. Καθώς  στη σταγόνα και στις διάφορες εκδοχές που εμφανίζεται στη φύση, χωράει  πολύ και θεμελιώδης Φυσική. 

Όλοι σχεδόν οι νόμοι του Νewton,  αλλά και οι σύγχρονες  θεωρίες για τις θεμελιώδεις αλληλεπιδράσεις  (π.χ. για τις ηλεκτρομαγνητικές δυνάμεις ή τις βαρυτικές δυνάμεις ) θα πρέπει να επιστρατευτούν για να εξηγηθούν μια σειρά από σχετικά φαινόμενα. Για παράδειγμα,  το σφαιρικό σχήμα της σταγόνας (δυνάμεις συνοχής )  ή η ισορροπία της κάτω από ένα μικρό κλαδάκι  δέντρου  (δυνάμεις συνάφειας ) ή και το γεγονός ότι καθώς πέφτει με τη βροχή από τα σύννεφα η ταχύτητα της δεν μεγαλώνει συνεχώς αλλά από μια τιμή και μετά παραμένει η ίδια (αντίσταση του αέρα) . 

Κι ευτυχώς για την ακεραιότητα του κεφαλιού μας και όχι μόνο.

Σεληνιακή άλως.

Σάββατο βράδυ και  το φεγγαρόφωτο καθώς αλληλεπιδρά μέσω της ανάκλασης αλλά και της διάθλασης με παγωμένα σωματίδια νεφών σε υψηλό υψόμετρο, δίνει εξαιρετικά φαινόμενα. Και  σε συνδυασμό με τον ενδιάμεσο κισσό η εικόνα ακόμη πιο εντυπωσιακή! 

o Ευαγγελισμός της Παρθένου και η Ελληνική Επανάσταση του 1821

Μαζί με τη σημερινή  μεγάλη εθνική εορτή στη σύγχρονη Ελλάδα εορτάζουμε και μια από τις πιο σημαντικές  εορτές του χριστιανισμού, τον Ευαγγελισμό της Θεοτόκου Μαρίας . 

Το γεγονός δηλαδή κατά το οποίο πληροφορείται από τον άγγελο Γαβριήλ  την καλή είδηση. Την εὖ-αγγελία της επακόλουθης θαυμαστής εγκυμοσύνης της, μέσω της οποίας θα φέρει στον κόσμο το Θεάνθρωπο Ιησού. Είναι γεγονός, πως από τις 5 εορτές σχετικές με την Παρθένο. αυτή  είναι η μόνη  που βασίζεται σε γεγονότα που περιγράφονται στη Καινή Διαθήκη.  Ως επίσημη εορτή στο εορτολόγιο της εκκλησίας εντάσσεται περίπου τον 6ο μ.Χ αιώνα.  Ο ορισμός του εορτασμού της στις  25 Μαρτίου σχετίζεται προφανώς με τον ορισμό της ημερομηνίας εορτασμού των Χριστουγέννων στις 25 Δεκεμβρίου καθώς  και με το ότι η 25η Μαρτίου θεωρούνταν και ως η ημέρα της εαρινής ισημερίας και η αρχή της άνοιξης.

Η ημερομηνία της συγκεκριμένης θρησκευτικής εορτής καθόρισε σημαντικά και τον προσδιορισμό της  ημερομηνίας της έναρξης της Ελληνικής επανάστασης του 1821 κατά του τουρκικού ζυγού. Καθώς είναι επιστημονικά αποδεδειγμένο, ότι αυτή δεν πραγματοποιήθηκε τη συγκεκριμένη ημερομηνία στην μονή της Αγίας Λάυρας στα Καλάβρυτα,  αλλά  τα πρώτα γεγονότα που σηματοδότησαν την έναρξη του απελευθερωτικού αγώνα, συνέβησαν μεταξύ 21 και 31 Μαρτίου στην ευρύτερη περιοχή της Πελοποννήσου.

Ακολουθεί το κείμενο, σε περιγραφή του ευαγγελιστή Λουκά, σχετικά με το πότε και πως επισκέφθηκε την Παρθένο Μαρία ο άγγελος Γαβριήλ για  να της μεταφέρει το ιδιαίτερο μήνυμα της αποστολής για την οποία είχε επιλεχθεί.

Ποίημα παρηγορητικό - από το μέτωπο της Μικρασιατικής Εκστρατείας

Εν όψει της ημέρας ποίησης που θα γιορταστεί την 21η Μαρτίου, με μεγάλη χαρά και συγκίνηση, δημοσιεύω ένα μικρό ποίημα που έγραψε ο παππούς μου Αθανάσιος Μαντός πριν από περίπου 100 χρόνια, κατά την διάρκεια της συμμετοχής του στη Μικρασιατική Εκστρατεία. 

Όμως  ας πάρουμε την ιστορία από την αρχή. Από μικρός γνώριζα ότι στο οικογενειακό φωτογραφικό αρχείο της μητέρας μου υπήρχαν κάποιες παλιές φωτογραφίες του πατέρα της από τη θητεία του στον ελληνικό στρατό.  Είναι γεγονός ότι για καιρό δεν είχα εκτιμήσει όσο έπρεπε το υλικό αυτό και απλά υπήρχε η φροντίδα να διατηρηθεί και να μη χαθεί. 

Πριν από καιρό ξεκίνησα μια προσπάθεια να τακτοποιήσω ψηφιακά το έντυπο φωτογραφικό μου αρχείο  και βέβαια από τις πρώτες φωτογραφίες που φρόντισα να ψηφιοποιήσω ήταν  όσες βρήκα από τη συμμετοχή του παππού μου στην μικρασιατική εκστρατεία . Τις περισσότερες από αυτές τις δημοσιοποίησα σε παλιότερο άρθρο στο blog μου. 

Σε μια όμως πρόσφατη αναζήτηση σε άλλο κομμάτι του αρχείου βρήκα μια ξεχασμένη φωτογραφία, η οποία απεικονίζει στην εμπρός όψη τον παππού μου ενώ  στην πίσω όψη ένα πυκνογραμμένο κείμενο με ημερομηνία 21/3/1922.  Σε μια πρώτη προσπάθεια ανάγνωσης του κειμένου κατάλαβα πως πρόκειται για ένα ποίημα που έγραψε ο παππούς μου προς τη μητέρα του. Είναι γεγονός πως λόγω της φθοράς της φωτογραφίας αλλά και του γραφικού χαρακτήρα δυσκολεύτηκα να αναγνωρίσω το σύνολο του κειμένου. 

Έτσι αναζήτησα τη βοήθεια ενός πιο ειδικού.  Απευθύνθηκα στην καλή συνάδελφο Αγγελική Τανίδου, φιλόλογο, απόφοιτο του Kλασικού Tμήματος της Φιλοσοφικής Σχολής του ΑΠΘ και κάτοχο μεταπτυχιακού τίτλου στη Δημιουργική Γραφή, η οποία έκανε την αποκατάσταση  του αρχικού κειμένου.  

Με την καθοριστική βοήθεια της Αγγελικής, την οποία ευχαριστώ θερμά, με ιδιαίτερη συγκίνηση, μετά από 96 χρόνια δημοσιεύω αυτό το εξόχως  συναισθηματικό και συγκινητικό ποιηματάκι,  που  μαζί με τη φωτογραφία προσπαθεί  να παρηγορήσει και να απαλύνει την αγωνία της μάνας, καθώς αναμένει την επιστροφή του γιού της από το μέτωπο. 

Αξίζει δε να αναφέρω πως για τη συμμετοχή του στην εκστρατεία αυτή ο παππούς μου τιμήθηκε και με το αργυρό Αριστείο  Ανδρείας  που  έπαιρναν οι στρατιώτες και κατώτεροι αξιωματικοί  για διάκριση στο πεδίο μάχης. Παρακάτω παραθέτω τις δύο όψεις της φωτογραφίας, το Αριστείο Ανδρείας και το κείμενο, όπως αποκαταστάθηκε.

 

Στέκω εδώ ατάραχος

κι αμίλητα κοιτάζω

και σοβαρός πάντα μιλώ

και τα εξής φωνάζω:

Ιδέ κορμί δίχως ψυχή

και σώμα  δίχως αίμα

είναι η φωτογραφία

που μου παραστή(αί)νει  (ε)μένα

Είναι σκιά και δεν μιλεί

και δεν ανοίγει στόμα

κι αν μιλούσε θα έδιδε

παρηγοριά στη λύπη

(Μέ)σα στα χέρια που θα πας

(να) ήξευρες να μιλήσεις

δυο μάτια που πικροθρηνούν

να τα παρηγορήσεις

Αυθεντίες στην επιστήμη

Ένα από τα πιο βασικά στοιχειά της κριτικής που δέχεται ο Πάπας από τους διάφορους επικριτές του είναι το περίφημο αλάθητο του. Με αφορμή τον πρόσφατο θάνατο του θεωρητικού φυσικού Στίβεν Χόκινγκ, παρατηρώ ότι ορισμένοι βιάζονται να του απονέμουν ένα ανάλογο προσόν. Φρονώ πως στην επιστημονική κοινότητα δεν "χωρούν" τέτοιου τύπου "αυθεντίες". Μόνο μικρονοϊκοί , άσχετοι και αφελείς άλλωστε θα μπορούσαν να αποδώσουν σε κάποιους συνανθρώπους μας ανάλογες ιδιότητες.

Συνταγή απλή

Η συνταγή παλιά, απλή, ιδιαίτερη αλλά και αποτελεσματική. Όταν εφαρμοστεί. Δυστυχώς πολλοί την αντέγραψαν, ελάχιστοι την εφαρμόζουν. 

Ἡ ἀγάπη ἀνυπόκριτος. ἀποστυγοῦντες τό πονηρόν, κολλώμενοι τῷ ἀγαθῷ, τῇ φιλαδελφίᾳ εἰς ἀλλήλους φιλόστοργοι, τῇ τιμῇ ἀλλήλους προηγούμενοι, τῇ σπουδῇ μή ὀκνηροί, τῷ πνεύματι ζέοντες, τῷ Κυρίῳ δουλεύοντες, τῇ ἐλπίδι χαίροντες, τῇ θλίψει ὑπομένοντες, τῇ προσευχῇ προσκαρτεροῦντες, ταῖς χρείαις τῶν ἁγίων κοινωνοῦντες, τήν φιλοξενίαν διώκοντες. 
εὐλογεῖτε τους διώκοντας ὑμᾶς, εὐλογεῖτε και μή καταρᾶσθε. χαίρειν μετά χαιρόντων καί κλαίειν μετά κλαιόντων. τό αὐτό εἰς ἀλλήλους φρονοῦντες. μή τά ὑψηλά φρονοῦντες, ἀλλά τοῖς ταπεινοῖς συναπαγόμενοι. μή γίνεσθε φρόνιμοι παρ᾿ ἑαυτοῖς. 
μηδενί κακόν ἀντὶ κακοῦ ἀποδιδόντες. προνοούμενοι καλά ἐνώπιον πάντων ἀνθρώπων· εἰ δυνατόν, τό ἐξ ὑμῶν μετά πάντων ἀνθρώπων εἰρηνεύοντες. μή ἑαυτούς  ἐκδικοῦντες, ἀγαπητοί, ἀλλά δότε τόπον τῇ ὀργῇ· γέγραπται γάρ· ἐμοί ἐκδίκησις, ἐγώ ἀνταποδώσω, λέγει Κύριος. 
ἐάν οὖν πεινᾷ ὁ ἐχθρός σου, ψώμιζε αὐτόν, ἐάν διψᾷ, πότιζε αὐτόν· τοῦτο γάρ ποιῶν ἄνθρακας πυρός σωρεύσεις ἐπί τήν κεφαλήν αὐτοῦ. μή νικῶ ὑπό τοῦ κακοῦ, ἀλλά  νίκα ἐν τῷ ἀγαθῷ τό κακόν.

Απ. Παύλος . Προς Ρωμαίους επιστολή . Κεφ. 12, στιχ. 9-21

30 χρόνια συμβίωσης

Στις 5 Φεβρουαρίου 1988, παρά το νεαρό της ηλικίας μας πήραμε μια σημαντική απόφαση. Να πορευθούμε μαζί στο υπόλοιπο της  ζωής μας  και να δημιουργήσουμε μια μεγάλη -πολύ μεγάλη - οικογένεια. 

Μια απόφαση που στην υλοποίηση της θυσιάσαμε πολλά από τα ΕΓΩ μας . Κυρίως η σύζυγος, τόσο  με τις εγκυμοσύνες όσο και με τα συνακόλουθα τους.  Στα 30 χρόνια που πέρασαν αντιμετωπίσαμε πολλά. Πολλές οι χαρές μα και οι δύσκολες στιγμές. 

Η ειλικρινή αγάπη μεταξύ μας,   η αποδοχή του λάθους , η αλληλοστήριξη, η αλληλοκάλυψη και η διαφύλαξη της γαλήνης στην οικογένεια μας  μερικά από τα βασικά χαρακτηριστικά αυτής της κοινής μας πορείας. 

Στην ανατροφή των παιδιών μας, μαζί με την κάλυψη των βασικών υλικών αγαθών και την παροχή της αναγκαίας μόρφωσης , η  μέγιστη φροντίδα και προσπάθεια μας ήταν και είναι,  να αποκτήσουν αρχές στη ζωή τους. Είμαστε ευγνώμονες για την ΟΙΚΟΓΈΝΕΙΑ μας και είμαι υπόχρεος στη σύντροφο μου. 

Σε ευχαριστώ για την ανοχή και την αγάπη σου !

Κόκκινη και Υπέρ Πανσέληνος

Η ιδιαίτερη (σε χρονική σειρά) ανατολή της σημερινής κόκκινης πανσέληνου, που τυχαίνει να είναι και μια από τις μεγαλύτερες καθώς η Σελήνη βρίσκεται στο περίγειο της τροχιάς της γύρω από τη Γη. Δυστυχώς και η ταυτόχρονη μερική έκλειψη της Σελήνη δεν ήταν δυνατό να παρατηρηθεί από την πόλη της Θεσσαλονίκης

Ιστορικές αναφορές στην Καινή Διαθήκη

Καθώς από παλιά- δυστυχώς με επιτυχία- επιχειρείται η σύνδεση της ονομασίας του γειτονικού μας  κράτους με τον όρο Μακεδονία, είναι αξιόλογο να εξετάσει κανείς, πως ανευρίσκεται στην  Καινή Διαθήκη ο όρος Μακεδονία. Στη ιδιαίτερη αυτή και με παγκόσμια διάδοση  συλλογή αρχαίων κειμένων  -γραμμένα περίπου πριν από 2000 χρόνια-  συναντούμε τον όρο Μακεδονία και παράγωγα του 27 φορές. Κυρίως στις Πράξεις των Αποστόλων και στις επιστολές του Αποστόλου Παύλου. Καθώς ιστορούνται εκεί, το έργο και οι προσπάθειες του Απόστολου Παύλου και των μαθητών του για την ίδρυση εκκλησιών στην ευρύτερη περιοχή της Ελλάδας. Μερικά από τα πιο χαρακτηριστικά αποσπάσματα παραθέτω παρακάτω, όπου ξεκάθαρα διαπιστώνει κανείς τον γεωγραφικό προσδιορισμό της ρωμαϊκής,  την  εποχή  εκείνη,  αποικίας με το όνομα Μακεδονία. 

Πραξ. 16,9    καὶ ὅραμα διὰ τῆς νυκτὸς ὤφθη τῷ Παύλῳ· ἀνήρ τις ἦν Μακεδὼν ἑστώς, παρακαλῶν αὐτὸν καὶ λέγων· διαβὰς εἰς Μακεδονίαν βοήθησον ἡμῖν.

Εκεί δε κατά το διάστημα της νυκτός παρουσιάσθηκε στον Παύλον ένα όραμα• κάποιος δηλαδή Μακεδών εστέκετο όρθιος εμπρός του και τον παρακαλούσε λέγων• “πέρασε από την Ασίαν εις την Μακεδονίαν και βοήθησέ μας”.

Πραξ. 16,12  ἐκεῖθέν τε εἰς Φιλίππους, ἥτις ἐστὶ πρώτη τῆς μερίδος τῆς Μακεδονίας πόλις κολωνία. Ἦμεν δὲ ἐν αὐτῇ τῇ πόλει διατρίβοντες ἡμέρας τινάς,

Από εκεί επροχωρήσαμεν στους Φιλίππους, πόλιν η οποία είναι η σπουδαιοτέρα ρωμαϊκή αποικία της περιοχής της Μακεδονίας. Εμείναμεν δε εις την πόλιν αυτήν μερικάς ημέρας.

Πραξ. 19,29 καὶ ἐπλήσθη ἡ πόλις ὅλη τῆς συγχύσεως, ὥρμησάν τε ὁμοθυμαδὸν εἰς τὸ θέατρον συναρπάσαντες Γάϊον καὶ Ἀρίσταρχον Μακεδόνας, συνεκδήμους Παύλου.

Και εγέμισεν η πόλις από αναστάτωσιν και ταραχήν, ώρμησαν όλοι μαζή στο θέατρον και ήρπασαν τους δύο Μακεδόνας Γαϊον και Αρίσταρχον, οι οποίοι ήσαν συνεργάται και συνοδοιπόροι του Παύλου.

Πραξ. 27,2  ἐπιβάντες δὲ πλοίῳ Ἀδραμυττηνῷ μέλλοντες πλεῖν τοὺς κατὰ τὴν Ἀσίαν τόπους ἀνήχθημεν, ὄντος σὺν ἡμῖν Ἀριστάρχου Μακεδόνος Θεσσαλονικέως,

Αφού δε απεβιβάσθημεν στο πλοίον, που ανήκε εις την πόλιν Αδραμύττιον, ανοιχθήκαμε στο πέλαγος με διεύθυνσιν προς τους λιμένας, που ευρίσκοντο κατά μήκος της Μικρασιατικής παραλίας. Ητο δε μαζή μας και ο Αρίσταρχος ο Μακεδών από την Θεσσαλονίκην.

Φιλιπ. 4,16 οἴδατε δὲ καὶ ὑμεῖς, Φιλιππήσιοι, ὅτι ἐν ἀρχῇ τοῦ εὐαγγελίου, ὅτε ἐξῆλθον ἀπὸ Μακεδονίας,

Ξεύρετε δε και ενθυμείσθε και σεις, ω Φιλιππήσιοι, ότι εις την αρχήν του ευαγγελικού μου κηρύγματος προς σας, όταν δια πρώτην φορά ήλθον στους Φιλίππους και από εκεί εξεκίνησα δια την Μακεδονίαν